PLATFORM VOOR PUBLIC GOVERNANCE, AUDIT & CONTROL

TPC op

Sluit je aan bij de TPC Linked In-groep, neem deel aan discussies en ontmoet vakgenoten.
Naar Linked In

nieuws

Recensie: Gewone deugden – Samenhang in een verdeelde wereld

Bron TPC 5 - 2018
Laatste bijgewerkt op maandag 29 oktober 2018 om 09.40
Print dit artikelE-mail dit artikel

 

Michael Ignatieff, vertaald door Arianne van Luipen, Josephine Ruitenberg en Pon Ruiter, Amsterdam: Cossee 2017, 281 blz., ISBN 9789059367623

Michael Ignatieff is essayist, romanschrijver, voormalig politicus, hoogleraar van Harvard en momenteel directeur van de Central European University in Budapest. Hij bezocht de Braziliaanse favela’s, de Zuid-Afrikaanse en Zimbabwaanse townships, Japanse boeren in Fukushima, gangs in Los Angeles en monniken in Myanmar om te onderzoeken welke morele deugden mensen over de hele wereld delen. Zijn ervaringen maken duidelijk hoe het met de moraliteit van de gewone mensen gaat in crisissituaties. Zelf geboren in Bosnië komt hij uit een omgeving waar spanningen tussen bevolkingsgroepen al decennia bestaan. Elk hoofdstuk in het boek vertelt het verhaal van dat gebied en wat de mensen die de verschrikkingen meemaakten aan normen en waarden hanteren. Hij sluit af met een hoofdstuk over mensenrechten, mondiale ethiek en gewone deugden. De literatuurlijst is niet gering. Gewone deugden kunnen zich ook staande houden onder tirannieke, oligarchische en autoritaire regimes, maar om goed te kunnen functioneren moeten ze een harde strijd leveren tegen een publiek domein waarin omkoopbaarheid, onderdrukking en wreedheid worden beloond. Gewone deugden gedijen beter wanneer sprake is van liberale vrijheid, instemming van de burgers, suprematie van de wet, onafhankelijke rechtspraak en vrijheid van vergadering en meningsuiting. Waar de meerderheid regeert maar rechten van minderheden geborgd zijn, en er gezonde concurrentie is. Deze instituties maken het mensen mogelijk zich als morele individuen te gedragen.

Gewone deugden, zoals tolerantie, vergevingsgezindheid, vertrouwen en veerkracht, zijn in een levenslange strijd verwikkeld met gewone ondeugden en wreedheid, haat, machtswellust. Zij vormen een moreel kompas op alle niveaus. Deugden kunnen verdeeldheid zaaien, maar ook zorgen voor verbinding of verzoening, zowel op lokaal, landelijk als internationaal niveau. Ignatieff laat op een verrassende manier zien dat deugden niet theoretisch of ideologisch gefundeerd zijn. Gewone deugden – lokaal, contextueel, niet-ideologisch en antitheoretisch – bleken het morele besturingssysteem te zijn van steden met een zeer heterogene bevolking, maar ook van kleinere gemeenschappen, van Bosnië tot Myanmar. De toets voor publieke instituties is of zij ons in staat stellen ons fatsoenlijk te gedragen tegenover elkaar. Voor wie wat meer gevoel wil krijgen in het verschil tussen politiek bedrijven en goed bestuur leveren, vindt bij Ignatieff veel ingrediënten.

Gepubliceerd op: donderdag 25 oktober 2018 om 13.54
Laatste bijgewerkt op: maandag 29 oktober 2018 om 09.40