PLATFORM VOOR PUBLIC GOVERNANCE, AUDIT & CONTROL

TPC op

Sluit je aan bij de TPC Linked In-groep, neem deel aan discussies en ontmoet vakgenoten.
Naar Linked In

nieuws

Recensie Paradoxaal leiderschap, soepel schakelen tussen tegenpolen

Laatste bijgewerkt op maandag 25 november 2019 om 12.25
Print dit artikelE-mail dit artikel

 

Ivo Brughmans, Boom uitgevers, Amsterdam, 2016, 204 blz., ISBN 9789058754479.

Ivo Brughmans is geïntrigeerd door paradoxen en werkt in zijn boek, met een voorwoord van de helaas recent overleden Leon de Caluwe, heel praktisch uit waarom en hoe paradoxen het huidige leven bepalen. In het eerste deel van het boek ‘voor iedereen’, verkeren we in het lab. Bestuur, directie, management en professionals zullen er aan moeten geloven. In het tweede deel verkeren we op de werkvloer. Elk hoofdstuk sluit af met kort samenvattende kernpunten.

De auteur start met het uit de doeken doen van basisbegrippen en hoe polariteiten werken in organisaties. Daarna gaat hij in op de beperkingen van het of-of-denken, gevolgd door (de voordelen van) het denken vanuit en-en-perspectief. Hij licht de noodzaak toe soepel te schakelen tussen tegenpolen. Tegenpolen hebben elkaar nodig om balans te brengen.

Als in organisaties bewust tegenkrachten gescheiden worden georganiseerd in verschillende eenheden, zal het moeilijk worden ketensamenwerking te realiseren als de tegenpolen elkaar tegenwerken. Ambiguïteit is de norm, ambidexterity de managementopgave. Met het polariteitenwiel maakt hij duidelijk hoe je tegenpolen kunt samenbrengen zonder in de knoop te raken.

In het tweede deel opent Brughmans met het bepalen van richting en sturen, koersvast of situationeel schakelen. De politie wordt genationaliseerd, de jeugdzorg gedecentraliseerd. Is de overheid schizofreen geworden? Voor beide bewegingen waren sterke argumenten. In beide gevallen is het echter zoeken naar een creatieve combinatie en mengvorm waar beide aspecten voldoende ruimte hebben en er een goed evenwicht is. Een nationale politie die schaalgrootte combineert met lokale inzet. Een jeugdzorg die lokale kennis kan koppelen aan een gecoördineerde en integrale landelijke aanpak. Helaas stel ik vast dat de overheid de opgave niet zo heeft benaderd. 

De kracht van verbonden duaal leiderschap is hard nodig, betoogt Brughmans. Stimuleer een dubbele identiteit, geef sturing zonder te verstikken. Beperk de meetbaarheidsobsessie tot reproductieprocessen. Verbindt verandering en continuïteit met nieuwe syntheses. Voedt de ziel van de organisatie, met paradoxale interventies. Geef schaduwaspecten een aangewezen plek in plaats van ze weg te duwen. Benut hun energie. Communiceer open en eerlijk met zowel hun mooie als mindere kanten. Benoem je professionele identiteit in termen van spanningsvelden in plaats van eenduidige kwaliteiten en ontwikkel de paradoxale competentie. Een nieuwe uitdaging ook voor de controller.

Wim van Noort e.a. schreven een interessant boek over het Nederlandse publieke management, rond belangrijke thema’s  waar de huidige publieke manager mee te maken krijgt. Tjerk Budding en Mattheus Wassenaar beschrijven de veranderende rol van de public controller. Diens adviesrol neemt in belangrijkheid toe. Ivo Brughmans beschrijft hoe je soepel kan en moet leren schakelen tussen tegenpolen en maakt daarbij geen onderscheid naar publieke of private sector. De tijden van of-of-denken lijken voorbij en die van en-en-denken gekomen.

Gepubliceerd op: woensdag 20 november 2019 om 11.26
Laatste bijgewerkt op: maandag 25 november 2019 om 12.25