PLATFORM VOOR PUBLIC GOVERNANCE, AUDIT & CONTROL

TPC op

Sluit je aan bij de TPC Linked In-groep, neem deel aan discussies en ontmoet vakgenoten.
Naar Linked In

nieuws

Recensie: Sturen in een verweven dynamiek

Bron TPC 5 - 20186
Laatste bijgewerkt op woensdag 23 januari 2019 om 17.39
Print dit artikelE-mail dit artikel

Mark van Twist, Martijn van der Steen & Nancy Chin-A-Fat, ministerie van Economische Zaken, 2017, 130 blz.

Beleid speelt steeds meer in domeinen waarin de beleidsmaker een van de vele spelers is, waar onduidelijk is hoe spelers zich tot elkaar verhouden en waar ook de relaties tussen spelers en omstandigheden niet helder zijn. Bij gebrek aan inzicht vooraf is experimenteren, proberen en leren de meest logische overgebleven mogelijkheid van handelen. De professionele omgeving vraagt vaak meer. Deze bundel essays gaat over het verschijnsel dat de maatschappelijke systemen waarin grote kwesties van onze tijd spelen niet in sluitende systeembeschrijvingen te vatten zijn. Er is geen sluitend veldmodel voor te maken, waarmee vooraf geplande en doorgerekende interventies mogelijk zijn. Problemen spelen in complexe systemen. Complex als aanduiding voor een specifiek soort relaties en een specifieke compositie van een systeem; dynamische relaties tussen spelers en omstandigheden. De bijdragen in deze bundel richten zich op de vraag wat sturing is in complexe systemen.

In de verschillende essays en de slotbeschouwing komen de praktische handelingsopties aan bod. De auteurs maken eerst een schets van de verschillende golven in het systeemdenken, als achtergrond waartegen de volgende stappen en golven zich voltrekken. In de eerste golf is het systeem een verzameling van delen. Bij de tweede golf is het systeem een dynamisch proces. De derde golf is het zelfbewuste systeem als strategische arena. De vierde golf het systeem als zelforganiserend geheel. 

Complexiteit maakt voorspellen en manipuleren lastig, maar juist via de weg van het begrijpen van kantelpunten en kritische omslagen is gerichte beïnvloeding tot op zekere hoogte mogelijk. Vervolgens worden de contouren geschetst van een raamwerk om menswetenschappen op een complexe wijze te modelleren. Daarna wordt het beleid van de energietransitie als casus voor het denken in termen van complexiteit beschreven. We staan nog maar aan het begin van de te verwachten ontwikkelingen.

Vervolgens worden de complexiteit en ‘wickedness’ van de opgave van de overheid beschreven. In deze tijd is sprake van inhoudelijke complexiteit, maar ook van institutionele of procescomplexiteit. En er is doelcomplexiteit. Veel partijen doen mee, op verschillende schaalniveaus. Uitgelegd wordt hoe een adaptieve complexe systeembenadering eruitziet en wat ervoor nodig is. Door gericht op zoek te gaan naar systeem­innovatie ontstaat een ander soort perspectief op beleid, waarin bestaande patronen meer gerelativeerd kunnen worden. Tot slot wordt het innovatie­beleid in Nederland geanalyseerd vanuit drie soorten falen. Er is de traditionele notie van marktfalen, maar ook systeemfalen en transformatiefalen.

Deze bundel biedt een eerste bouwsteen voor een nadere uitwerking van sturingsmogelijkheden te midden van complexiteit. 

Gepubliceerd op: dinsdag 22 januari 2019 om 13.55
Laatste bijgewerkt op: woensdag 23 januari 2019 om 17.39