PLATFORM VOOR PUBLIC GOVERNANCE, AUDIT & CONTROL

TPC op

Sluit je aan bij de TPC Linked In-groep, neem deel aan discussies en ontmoet vakgenoten.
Naar Linked In

nieuws

Recensie: Voorbij de eeuw van bureaucratie – Van regel­organisatie naar casus­organisatie

Bron Bron: TPC 4 - 2018
Laatste bijgewerkt op woensdag 15 augustus 2018 om 15.20
Print dit artikelE-mail dit artikel

Jan Herman de Baas, Den Haag: Boom Bestuurskunde, 2017, 2019 blz., ISBN 9789462368033

bureaucratieDe Baas opent met de nieuwe praktijk, de nieuwe theorie en met de ontwikkeling daarvan. Om vervolgens tien omkeringen te presenteren van bureaucratie. Hij sluit af met het sturingsperpectief en de bijbehorende casusprofessionaliteit en epiloog: het is niet meer zoals het was bij de overheid. Het boek is geen veranderkundig boek. Wel beschrijft de auteur wat er veranderd is. Voor elke controller, manager en bestuurder van publieke organisaties een must, omdat het op heel nieuwe sturingsprincipes wijst. De nieuwe praktijk vraagt om ruimte voor professionaliteit. Regels vormen een startpunt en niet het eindpunt. Het Weberiaanse organisatiemodel wordt binnenstebuiten gekeerd. De organisatie die ontstaat noemt De Baas de ‘casusorganisatie’. Hij plaatst deze vervolgens in de ontwikkeling van de bestuurskundige theorie.

Via projectmatig werken, integraal werken en interactief werken is een voortschrijdende ontwikkeling te zien die uitmondt in casus organiseren en de casusorganisatie die daarbij hoort. De positie van de ambtenaar is daarbij fundamenteel veranderd. Van Aristoteles en Montesquieu via Robespierre, Portales en de velen die volgden tot Foucault, Susskind & Cruikshank en de Baas zelf worden theoretische inzichten in perspectief geplaatst. De zekerheids­illusie van de moderniteit is bedrieglijk: een jammerlijk gebrek kan ook gevaarlijk

zijn. In open processen ontstaat gezamenlijke betekenisgeving over publieke waarden. De overheid kan niet acteren in netwerken als zij haar eigen functioneren op voorhand vasttimmert in algemene regels. Er is een omkering nodig van de bureaucratietheorie. 

Sturing bestaat in de nieuwe situatie uit het gezaghebbend kenbaar maken van inhoudelijke belangen die moeten worden meegewogen. Soms worden nieuwe belangen geïdentificeerd die een plek moeten krijgen. Daarover wordt ook voortdurend verantwoording afgelegd. In casus organiseren gaat het er om ruimte te laten voor het proces en bij de acceptatie te bepalen of je voldoende tevreden bent met de uitkomsten. Acceptatie is dan ook nog een wederzijds proces. Voor politici kan het bieden van die ruimte moeilijk zijn, maar uiteindelijk ook bevrijdend. De verantwoording gaat dan over het gebruik van de handelingsruimte in een professioneel leerproces. Netwerksituaties kenmerken zich door wederzijdse afhankelijkheid in doelbereiking en wederzijdse onafhankelijkheid in gedragsbepaling.

Gepubliceerd op: woensdag 15 augustus 2018 om 15.17
Laatste bijgewerkt op: woensdag 15 augustus 2018 om 15.20